Một thông báo cúp điện trước vài giờ hoặc vài ngày là khoảng thời gian quý giá để gia đình sắp xếp sinh hoạt. Nếu chỉ nhớ sạc điện thoại, bạn vẫn có thể gặp hàng loạt bất tiện khác: modem ngừng hoạt động, tủ lạnh bị mở nhiều lần, máy bơm không chạy, công việc chưa lưu hoặc cửa cuốn không có phương án mở tay. Một kế hoạch đơn giản sẽ giúp khoảng thời gian tạm ngừng cấp điện trôi qua nhẹ nhàng hơn.
Xác nhận đúng lịch trước khi chuẩn bị
Hãy đọc đầy đủ ngày, khung giờ, đơn vị điện lực và mô tả khu vực ảnh hưởng. Cùng một xã hoặc phường có thể có nhiều tuyến điện, vì vậy một lịch ở khu vực khác chưa chắc áp dụng cho nhà bạn. Ngược lại, mô tả đôi khi dùng tên đường, ấp, trạm biến áp hoặc tuyến dây thay vì tên khu dân cư quen thuộc.
Trên Thông Báo Cúp Điện, bạn có thể chọn tỉnh rồi mở Page địa phương để xem lịch Hôm nay, Ngày mai hoặc 7 ngày tới. Nên kiểm tra lại gần thời điểm bắt đầu vì lịch có thể được điều chỉnh theo yêu cầu vận hành. Nếu sự kiện có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, sản xuất hoặc hàng hóa, hãy xác minh thêm bằng kênh chính thức của đơn vị điện lực.
Lập kế hoạch theo ba mức ưu tiên
Nhóm đầu tiên là nhu cầu thiết yếu: thiết bị y tế, nước uống, thuốc, chiếu sáng và liên lạc. Nhóm thứ hai là công việc và học tập: máy tính, mạng internet, dữ liệu, cuộc họp và tài liệu. Nhóm thứ ba là tiện nghi: quạt, giải trí, nấu ăn hoặc các thiết bị có thể tạm hoãn. Cách chia này giúp bạn không tiêu hết pin dự phòng cho một nhu cầu ít quan trọng.
Sạc các thiết bị cần thiết
Ưu tiên điện thoại, đèn sạc, pin dự phòng, máy tính xách tay và bộ phát wifi di động. Đừng quên tai nghe, thiết bị thanh toán, bộ đàm hoặc pin của khóa cửa nếu gia đình đang sử dụng. Sau khi sạc đầy, nên rút thiết bị khỏi ổ cắm thay vì giữ sạc liên tục đến lúc mất điện.
Chuẩn bị ánh sáng cho từng khu vực
Một đèn lớn ở phòng khách không đủ bảo đảm an toàn cho cầu thang, nhà vệ sinh và lối ra. Hãy đặt trước đèn pin ở các vị trí dễ lấy, kiểm tra công tắc và pin. Đèn đội đầu rất hữu ích khi cần nấu ăn, chăm trẻ hoặc thao tác bằng hai tay.
Ưu tiên thiết bị chiếu sáng dùng pin, tránh nến và đèn dầu. Nếu nhà có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, hãy dọn đồ chơi, dây điện và vật cản khỏi lối đi trước khi trời tối. Một miếng phản quang nhỏ trên bậc cầu thang hoặc tay nắm cửa cũng có thể giúp định hướng khi ánh sáng hạn chế.
Chủ động về nước sinh hoạt
Nhiều nhà sử dụng máy bơm nên mất điện cũng đồng nghĩa không thể đưa nước lên bồn. Hãy kiểm tra lượng nước hiện có và trữ vừa đủ trong dụng cụ sạch, có nắp. Tách riêng nước uống, nước nấu ăn và nước dùng cho vệ sinh để tránh sử dụng nhầm.
Sắp xếp thực phẩm và bữa ăn
Trước giờ cúp điện, hãy nấu xong món cần dùng bếp điện, chia thực phẩm thành phần nhỏ và làm lạnh đầy đủ. Có thể chuẩn bị món ăn không cần hâm lại hoặc chọn thực phẩm dùng trong ngày. Đừng cho món còn nóng vào tủ lạnh ngay sát thời điểm mất điện vì lượng nhiệt đó làm nhiệt độ trong tủ tăng.
Đặt chai nước đông hoặc túi đá trong tủ đông nếu dự kiến mất điện lâu. Gom thực phẩm thường dùng vào một khu vực để mở tủ nhanh. Viết một danh sách bên ngoài cửa tủ giúp bạn biết bên trong có gì mà không phải mở ra tìm. Với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có chế độ ăn riêng, nên chuẩn bị phần ăn tách biệt.
Lưu công việc và chuẩn bị mạng dự phòng
Người làm việc tại nhà nên tải tài liệu cần thiết về máy, bật chế độ lưu tự động và đồng bộ tệp quan trọng trước giờ cúp điện. Nếu có cuộc họp, hãy thông báo sớm cho đồng nghiệp hoặc chuẩn bị địa điểm thay thế. Máy tính xách tay thường duy trì được vài giờ, nhưng màn hình phụ và modem cố định sẽ ngừng hoạt động nếu không có nguồn dự phòng.
Kiểm tra gói dữ liệu di động và khả năng phát điểm truy cập từ điện thoại. Tuy nhiên, khi cả khu vực mất điện, trạm viễn thông có thể quá tải hoặc suy giảm sau một thời gian. Vì vậy, dữ liệu di động là phương án hỗ trợ chứ không nên được xem là kết nối chắc chắn cho mọi cuộc họp quan trọng.
Chuẩn bị cho cửa cuốn, thang máy và thiết bị an ninh
Nếu nhà dùng cửa cuốn, hãy kiểm tra cách mở bằng tay và tình trạng bộ lưu điện. Chìa khóa, tay quay hoặc dây kéo phải ở vị trí người lớn dễ tiếp cận. Không chờ đến lúc mất điện mới đọc hướng dẫn trong bóng tối. Với chung cư, nên hạn chế dùng thang máy gần giờ cúp điện theo thông báo của ban quản lý.
Camera, chuông cửa, khóa thông minh và bộ báo động có thể hoạt động khác nhau khi mất mạng hoặc mất nguồn. Hãy biết thiết bị nào có pin riêng, pin kéo dài bao lâu và cách mở cửa cơ học. Không để toàn bộ chìa khóa dự phòng bên trong một ngăn chỉ mở được bằng điện.
Tắt và rút thiết bị trước giờ cúp điện
Trước mốc dự kiến vài phút, hãy lưu công việc, tắt bếp, bàn ủi, máy sấy và thiết bị sinh nhiệt. Sau đó tắt hoặc rút thiết bị điện tử nhạy cảm như máy tính để bàn, tivi, dàn âm thanh và bộ sạc. Tủ lạnh có thể giữ nguyên kết nối nhưng nên hạn chế mở trong thời gian mất điện.
Nếu gia đình có thiết bị bảo vệ chống quá áp hoặc bộ lưu điện UPS, hãy kiểm tra đèn báo và tải đang kết nối. UPS loại dùng cho máy tính không nên tự ý dùng với tủ lạnh, máy bơm hoặc thiết bị công suất lớn nếu thông số không phù hợp. Luôn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Lập kế hoạch cho trẻ em và người cần hỗ trợ
Giải thích trước cho trẻ rằng điện sẽ tắt trong một khoảng thời gian để các em không hoảng sợ. Chuẩn bị sách, đồ chơi không dùng điện và một khu vực sinh hoạt có ánh sáng. Người cao tuổi nên có đèn cạnh giường, nước uống, điện thoại và thuốc ở vị trí dễ lấy.
Với thiết bị y tế phụ thuộc điện, cần làm theo kế hoạch dự phòng được nhà cung cấp thiết bị hoặc nhân viên y tế hướng dẫn. Hãy lưu số liên hệ cần thiết trên giấy và xác định trước địa điểm có nguồn điện thay thế. Đây là hạng mục phải được chuẩn bị riêng, không nên dựa vào một pin dự phòng thông thường.
Trong thời gian mất điện
Giữ tủ lạnh đóng kín, tiết kiệm pin và theo dõi cập nhật thay vì liên tục tải lại trang. Nếu thời tiết nóng, tập trung sinh hoạt ở phòng thông thoáng, uống nước và tránh hoạt động nặng. Không sử dụng bếp than hay máy phát điện trong phòng kín. Dây nối nguồn tạm thời cần nguyên vẹn, khô ráo và không nằm ở nơi dễ vấp.
Khi điện được cấp lại
Không bật toàn bộ thiết bị cùng lúc. Chờ nguồn điện ổn định trong ít phút, sau đó khởi động lần lượt thiết bị chiếu sáng, mạng, tủ lạnh, máy lạnh và máy bơm. Quan sát âm thanh, mùi và nhiệt độ bất thường. Nếu đèn chập chờn hoặc điện áp có vẻ không ổn định, nên ngắt thiết bị nhạy cảm và chờ kiểm tra.
Cuối cùng, sạc lại đèn và pin, bổ sung vật tư đã dùng và ghi lại điểm còn thiếu. Checklist tốt nhất là checklist được cải thiện sau mỗi lần áp dụng. Chỉ cần dành khoảng mười lăm phút chuẩn bị đúng việc, gia đình có thể giảm đáng kể gián đoạn và tránh nhiều rủi ro không cần thiết trong một đợt cúp điện theo kế hoạch.
Checklist ngắn trước giờ cúp điện
- Xác nhận đúng ngày, giờ và khu vực.
- Sạc điện thoại, đèn, pin dự phòng và máy tính.
- Chuẩn bị nước, bữa ăn và thùng giữ nhiệt nếu cần.
- Lưu dữ liệu, tải tài liệu và kiểm tra kết nối di động.
- Dọn lối đi, đặt đèn ở cầu thang và nhà vệ sinh.
- Tắt thiết bị sinh nhiệt, rút thiết bị điện tử nhạy cảm.
- Kiểm tra cửa cuốn, khóa, camera và phương án cho thiết bị y tế.